در چه مدارهاى 230 ولتى استفاده از كليد جريان باقيمانده با جريان عامل حداکثر 30 ميلى آمپر باید مورد توجه قرار گیرد:
– تجهيرات نصب ثابت در زون ١ حمام (كه سازندگان اجازه نصب آن را در اين منطقه داده اند).
– لوازم و تجهيزات برقى نصب شده در زون ٢ استخر.
– سيستم روشنایى نصب شده در زون ١ استخرهایى كه داراى زون ٢ نيستند.
– كليه تاسيسات سوناى خشک (به جز مدار تغذيهكننده گرمكن برقى كه طبق دستور سازنده بايد عمل شود).
– كليه تاسيسات سوناى بخار.
– مدار پريزهاى با جريان نامى ٣٢ آمپر يا كمتر كه براى استفاده عمومى در نظر گرفته شده است.
– مدار نهايى پريزهاى با جريان نامى ٣٢ آمپر يا كمتردر محيط هاى كشاورزى وباغبانى.
– تجهيزات سيار مورد استفاده در محيط بيرون با جريان نامى ٣٢ آمپر يا كمتر.
– كليه مدارهاى سيستم نيروى TT.
– مدار تغذيه كولرآبى (استاندارد ملى ١٧٩٠٧).
– مدارهاى نهايى روشنايى اماكن مسكونى.
– مدار نهايى در نظر گرفته شده براى تامين تغذيه يک خانه متحرک.
– هر پريز در كاروان ها و كمپ ها.
– هر پريز در قايق هاى خانگى (قايق جهت سكونت).
– مدارهاى نهایى سيستم نيروى NT درمكانهاى درمانى گروه ١ با جريان ٣٢ آمپر و كمتر (براى مدارهاى بيشتر از ٣٢ آمپر نيز مجاز است).
– مدارهاى نهايى سيستم نيروى TN در مكان هاى درمانى گروه ٢ به جز مدارهاى مربوط به تغذيه سيستم هاى IT مشخص شده (سيستمهاى در نظر گرفته شده براى بقاء حياط بيمار یا كاربردهاى جراحى و..)
تبصره: در مكان هاى درمانى گروه ١ و ٢ در مواردى كه كليد جريان باقيمانده مورد نياز است، از كليد نوع A يا B متناسب با جريان خطاى محتمل بايد استفاده گردد و به كارگيرى كليد جريان باقيمانده نوع AC ممنوع است.
ليست اماكن درمانى گروه هاى ١ و ٢ در ادامه ارئه شده است:
– درنمايشگاهها وغرفه ها (به جز مدارهاى ايمنى، مدارهاى SELV و PELV، مواردى كه هر پريز يا تجهيز سيار توسط يک ترانس ايزوله تغذيه شده باشد) همه مدارهاى نهايى تغذيه پريزها و تجهيزات سيار كه جريان نامى ٣٢ آمير و كمتر دارند و همه مدارات نهايى روشنايى.
– هر محل تغذيه (شارژ) خودروهاى برقى كه داراى كانكتور اتصال به خودرو يا پريز است بايد بصورت جداگانه توسط RCD با جريان عامل ٣٠ ميلى آمير از نوع A يا F يا B (بسته به شرايط) حفاظت شود مگر اين كه مدار مربوطه توسط جداسازى الكتريكى حفاظت شده باشد.
– تاسيسات روشنايى بيرونى كه در دسترس عموم قرار دارند مانند كيوسک تلفن، ايستگاه اتوبوس و تابلوهاى تبليغاتى (شامل روشنايى خيابان، علائم راهنمايى و رانندگى، نورپردازى بناهاى تاريخى و روشنايى و سكوى ايستگاه هاى راه آهن و اتوبوس نمى شود).
– كابل هايى كه در عمق كمتراز ٥٠ ميلى متر از سطح ديوار يا پارتيشن اجرا شده اند يا كابل هايى كه فارغ از عمق اجرا در ديوار يا پارتيشنى اجرا شده اند كه شامل قطعات فلزى غير از اتصالات فلزى مانند ميخ، پيچ و مانند آن است، چنانچه كابل در داخل لوله يا ترانكينگ فلزى زمين شده اجرا نشده يا از حفاظت مكانيكى مناسب در برابر ميخ و پيچ و… برخوردار نباشد و همچنين جزو مدارات PELV و SELV نباشند.
– مدار روشنايى كابين آسانسور و ساير مدارهاى بيش از ٥٠ ولت كابين (پيش نويس ويرايش جديد مبحث ١٥).
– در سيستم IT در حالت خاصى كه در خطاى دوم، مسير جريان خطا، مشابه سيستم TT بوده و به اندازه اى زياد نيست كه منجر به عملكرد MCB يا فيوز گردد، يا در حالتى كه در زمان خطاى دوم اتصالى فاز به بدنه در يک تجهيز و اتصالى نول به بدنه در تجهيز ديگر اتفاق افتاده (مسير خطا مشابه سيستم TN) وسطح مقطع نول كوچكتر از فاز تجهيز اول است.
– در سيستم TN اگر در مدارى نسبت به قطع مطمئن تجهيزات حفاظتى در زمان مجاز ترديد وجود داشته باشد، استفاده از RCD جايگزين همبندى اضافى الزامى خواهد بود.
– آبگرمكن يا بويلر برقى كه الكترود زمين آن مستقيما به تجهيز متصل شده و از ولتاز پايين تغذيه نمى كند، بايد به گونهاى توسط كليد جريان باقيمانده حفاظت گردد كه چنانچه جريان نشتى بيشتر از ١٠ درصد جريان نامى تجهيز در كاركرد عادى، به صورت مداوم وجود داشته باشد، تغذيه تجهيز را قطع نمايد. چنانچه پايدارى تجهيز اهميت داشته باشد جريان نشتى تاحداكثر ١٥ درصد مى تواند پذيرفته شود. براى بيشگيرى از عملكرد ناخواسته در اثر نامتعادلى هاى گذرا، مى توان از كليد جريان باقيمانده داراى تاخير زمانى استفاده كرد.
– براى تاسيسات غير دائمى، همه مدارهاى نهايى سيستم هاى نيروى TT ،TT و IT
– مدار پريزهاى 63 آمپر و كمتر در ايستگاه ساحلى داراى اتصال الكتريكى براى كشت ها (جهت حفاظت ايستگاه ساحلى و كابل انعطاف يذير ).
– مدارهاى نهايى روشنايى و تجهيزات سيار همراه با كابل انعطاف پذير با جريان نامى حداكثر ٣٢ آمير در تاسيسات الكتريكى موقت (تاسيسات برقى موقت براى سازه ها، دستگاه هاى سرگرمى و غرفه ها در نمايشگاه ها، پارك هاى تفريحى و سيرک). شايان ذكر است مدار روشنايی اضطراری تغذيه شده با باترى نيز بايد به همان RCD خطوط روشنايى متصل گردد مكر اينكه چراغ ها خارج از حد دسترس باشند، تغذيه SELY يا PELV داشته يا تغذيه آنها داراى جدايى الكتريكى باشد.
نکته: سیار بودن تجهیزات و انعطاف کابلها، خود بزرگترین تهدیدند. حتماً از محافظ فیزیکی کابل در مسیر تردد و بازدید روزانه استفاده کنید، زیرا RCD به تنهایی در برابر آسیبهای مکانیکی دائمی کافی نیست.
– در سيستم هاى گرمايش الكتريكى تعبيه شده براى گرمايش سطح (جهت يخ زدايى، جلوگيرى ازيخ زدگى و كاربردهاى مشابه) مدارهاى تغذيه كننده تجهيزات گرمايشى و دستگاه هایی كه توسط سازنده با بدنه غيرهادى ارائه مى گردد بايد توسط RCD با جريان عامل 30 ميلى آمير حفاظت كردند.
– درسيستم هاى خورشيدى که جداسازی حداقلی بین بخش AC و DC وجود ندارد
– مدار تغذيه تجهيزات برقى كلاس ٢ در محيط هاى رسانا.
درچه مدارهايى استفاده از كليد جريان باقيمانده با جريان عامل حداكثر ٣٠٠ ميلى آمپر الزامى است يا بايد مورد توجه قرار گيرد:
– در كليه محل هاى واجد خطر انفجار و آتش سوزى
– مدار پريزهاى بيشتر از 63 آمپر در ايستگاه ساحلى شامل اتصال الكتريكى براى كشتى ها (جهت حفاظت ايستگاه ساحلی و كابل انعطاف پذير).
– در نمايشگاه ها وغرفه ها، كابلى كه براى تغذيه تاسيسات موقت در نظر گرفته شده بايد توسط كليد جريان باقيمانده حداکثر 300 میلی آمپری نوع (S) یا دارای تاخیر زمانی، در مبدا کابل حفاظت گردد.
– سيم كشى ها به جز كابل هاى عايق معدنى، باسبارترانكينگ ها يا سيستم هاى انتقال نيرو در سيستم هاى TT و IN بايد توسط كليد جريان باقيمانده اى كه جريان عامل آن بيشتر از 300 میلی آمپر نباشد در برابر خطای عایقی حفاظت شوند.
– در ابتداى تاسيسات الكتريكى موقت (تاسيسات برقى موقت براى سازهها، دستكاه هاى سرگرمى و غرفه هاى داخل نمايشگاه ها، پارك هاى تفريحى و سيرک )، يک يا چند RCD با جريان عامل حداكثر ٣٠٠ ميلى آمپر نوع S جهت حفاظت بايد اجرا گردد (با رعايت ساير شرايط مربوط به هماهنگى حفاظتى).
استثنائات استفاده از كليدهاى جريان باقيمانده:
- در مدارهايى كه مداوم بودن تغذيه ضرورى بوده و متصديان نگهدارى آموزش هاى لازم را ديده باشند.
- مدارهاى تحت تغذيه مولد نيروى اضطرارى.
- مدارها و سامانه هاى مرتبط با آتش نشانى.
در دنیای پیچیده تاسیسات الکتریکی، ایمنی تنها یک انتخاب نیست، یک الزام قطعی است. از حمام و استخر تا مراکز درمانی، نمایشگاهها، تاسیسات موقت و حتی شارژ خودروهای الکتریکی، حفاظت در برابر خطر برقگرفتگی و آتشسوزی نیازمند دقت، تخصص و تجهیزاتی مطمئن است.
مجموعه برق و صنعت رساء، با درک عمیق از الزامات استانداردهای ملی و بینالمللی (مانند آنچه در مبحث ۱۳ و ۱۵ مقررات ملی ساختمان آمده است)، راهکارهای جامع و مطمئنی را برای حفاظت جان و مال شما ارائه میدهد.
